Als WordPress expert zijn wij ook dit jaar weer aanwezig op WordCamp Europe. Dit evenement – op 20, 21 en 22 juni in Berlijn – is voor iedereen die zich bezighoudt met WordPress. In de aanloop publiceren wij interviews met enkele sprekers. Gewoon, om jou een beeld te geven wat het nut is van deze WordCamps. Vandaag: Juliette Reinders Folmer.

Naam: Juliette Reinders Folmer
Bedrijf: Advies en zo

Jij bent een van de sprekers tijdens WordCamp Europe in Berlijn. Waar ga je het over hebben?
Ik ga het hebben over het moderniseren van code. WordPress is een “oud” systeem, het bestaat al ruim 15 jaar en in die tijd is er continu aan bijgebouwd. De onderliggende techniek waar WordPress op gebouwd is, is PHP en PHP is ook weer software die met de tijd verder is ontwikkeld.

Tot enkele weken terug kon je WordPress nog installeren op systemen die oude PHP-versies gebruikten die al heel lang niet meer werden ondersteund, met alle beveiligingsrisico’s van dien. Sinds 7 mei dit jaar – toen de nieuwste versie van WordPress uitkwam (5.2) – is daar verandering in gekomen. Vanaf dat moment is de minimum PHP-versie die vereist is om WordPress te kunnen installeren en draaien naar omhoog bijgesteld. Het is de planning om tegen het einde van 2019 nog een volgende stap te zetten en de minimum versie nog verder omhoog te brengen.

Nu moet ik er wel bij zeggen dat die huidige minimum PHP-versie nog steeds een versie is die al sinds een tijd niet meer wordt ondersteund, maar het is al een grote stap vooruit.

Nou goed, terug naar de talk die ik ga geven: de code in WordPress, maar ook van de meeste plugins en thema’s voor WordPress is nu dus nog gebaseerd op die heel oude PHP versie, terwijl er sindsdien allerlei nieuwe mogelijkheden zijn toegevoegd aan PHP die ervoor kunnen zorgen dat WordPress sneller, efficiënter en veiliger wordt, maar ook dat bijvoorbeeld de laatste problemen met het weergeven van talen in verschillende schriften kunnen worden opgelost.

Nu de minimum PHP versie omhoog gegaan is, kan er eindelijk gebruik worden gemaakt van al die nieuwe mogelijkheden. Maar ja, hoe pak je dat aan bij zo’n groot project als WordPress? Wat zijn nou de interessante nieuwe snufjes die je kan gaan gebruiken als programmeur? En zijn er hulpmiddelen beschikbaar die kunnen helpen om te ontdekken welke code kan worden gemoderniseerd?

Nou, op die vragen ga ik dus proberen antwoord te geven tijdens WordCamp Europe.

Je spreekt vaker op conferenties en veel van je talks gaan over het verbeteren van “de ontwikkelaarscultuur” en de code die wordt geschreven. Waarom is dat?

Eh… omdat het nodig is? Maar goed, da’s vast niet het antwoord wat je wilt horen. Ik splits de vraag even in tweeën. Eerst even over de “ontwikkelaarscultuur”. Zoals de meeste mensen vast wel weten, is de harde tech-ontwikkelaarswereld nog steeds voor het grootste deel een jonge witte mannen club. Dat heeft te maken met vooroordelen, verkeerde aannames, maar ook heel erg met de cultuur die je krijgt met zo’n homogene groep: een cultuur die niet erg open staat voor nieuwkomers en al helemaal niet voor nieuwkomers die niet jonge witte mannen zijn.

Nu zijn daar twee problemen mee: ten eerste een economisch probleem: de vraag naar nieuwe tech en naar het verbeteren van bestaande tech groeit nog steeds en die vraag kan niet worden vervuld met de beperkte groep mensen die op dit moment werken in tech. We streven dus af op een bottleneck voor de economie die straks niet zo snel kan groeien als gewenst omdat de vraag naar tech niet voldoende ingevuld kan worden.

Ten tweede een kwaliteitsprobleem. Ook al wordt tech veelal ontwikkeld door een vrij homogene groep, tech wordt door vrijwel iedereen in de wereld gebruikt. De ervaring leert dat mensen met verschillende achtergronden tech op verschillende manieren gebruiken. Dus als de tech enkel gebouwd wordt door mensen die allemaal op dezelfde manier denken, dan mis je de input van een deel van je gebruikersgroep en is het eindproduct dus nooit van dezelfde kwaliteit als het had kunnen zijn als er een meer diverse groep mensen zich had beziggehouden met de ontwikkeling ervan.

Nou goed, genoeg redenen dus dat dit moet veranderen en dan heb ik het nog niet eens over de mensen die beschadigd worden door een dergelijke cultuur. Hierover talks geven helpt om bewustzijn te creëren. Bewustzijn en erkenning van een probleem zijn de eerste stappen richting een oplossing en ik draag daar graag aan bij.

En dan komen we bij het tweede deel van je vraag – waarom talks over het verbeteren van de code die geschreven wordt. Tja, de ontwikkelingen in de tech wereld gaan enorm snel en het is voor niemand mogelijk om alle nieuwe ontwikkelingen bij te houden. En dus is veel code die geschreven wordt al verouderd en soms zelfs achterhaald op het moment van oplevering.
En dan moet die code ook nog jaren onderhouden worden. Als je dan ook nog met weinig of geen kwaliteitscontrole werkt, dan is dit dus een lastig verhaal en kom je al snel in een situatie terecht waarin je continu achter de feiten aanloopt en alleen nog maar bugs aan het fixen bent. Terwijl de meeste ontwikkelaars meer lol hebben in het opzetten van nieuwe dingen en het uitproberen van nieuwe technieken.

Nou goed, je snapt dat hier een uitdaging ligt, zowel in het verbeteren van het basisniveau van de code als in het neerzetten van een cultuur waarin continu aan verbetering van de bestaande code wordt gewerkt. Dit samen zorgt ervoor dat de mensen die aan de code werken lol in hun werk houden, maar ook dat ze ruimte hebben om op een gegeven moment iets anders te gaan doen, want het overdragen van de kennis is dan een veel kleiner probleem dan het nu vaak is.

En ja, gelukkig ben ik niet de enige die door heeft dat deze onderwerpen belangrijk zijn en aandacht verdienen. Er zijn dus met regelmaat conferenties die mij vragen om hierover te komen praten.

Is dat ook een van de redenen waarom je met de PHPCheatsheets bent begonnen?
Ja en nee. De cheatsheets ben ik ooit mee begonnen omdat ik zelf bepaalde basisprincipes in PHP beter wilde snappen. Ik liep tegen allerlei bugs aan waarvan ik niet snapte waarom de code niet werkte zoals bedoeld. Nou, dan ga je (ik in ieder geval wel) dus dieper onderzoeken wat er aan de hand is.
Zo had ik op een gegeven moment, gewoon lokaal op mijn eigen computer, een aardig overzicht staan van allerlei valkuilen.
En dan bereik je een punt dat je toch jezelf gaat afvragen of dat misschien ook voor andere mensen handig kan zijn. Dus toen heb ik er maar een website van gemaakt.

Voor de liefhebbers: phpcheatsheets.com

Je bent ook al heel lang lid van PHPWomen. Kun je uitleggen waarom deze groep zo belangrijk is?
Nou, we hadden het net al even over de ontwikkelaarscultuur en de jonge witte mannenwereld die dat is. Dan kun je vast begrijpen dat toen ik voor het eerst kennis maakte met PHP, ik me behoorlijk alleen en “anders” voelde. De drempel was best hoog om naar een conferentie toe gaan. Het is intimiderend om als enige vrouw in een kamer met honderd mannen te zijn. Nog los van dat veel mensen – niet alleen vrouwen – het überhaupt lastig vinden om ergens heen te gaan waar ze niemand kennen.

Gelukkig had ik in die tijd al online kennis gemaakt met het PHPWomen netwerk. PHPWomen is een groep manen en vrouwen in de PHP-wereld die diversiteit een warm hart toedragen en proberen drempels te verlagen en de toegankelijkheid van de PHP-wereld voor iedereen die zich – om wat voor reden dan ook anders voelt – te verbeteren.

Via dat online netwerk had ik dan al een paar mensen leren kennen die ook deel zouden nemen aan die eerste conferentie waar ik heen ging. Het was fijn hen te ontmoeten en op die manier gelijk wat mensen te kennen. Het zorgde ervoor dat ik een veel prettiger eerste kennismaking met de PHP-community had.

Van zo’n groep blijf ik dan ook graag deel uitmaken, om ook voor de mensen die nu nieuw zijn te proberen hun entree en “verblijf” in de PHP-wereld makkelijker en prettiger te maken.

Naast je betrokkenheid bij alle bovenstaande initiatieven, run je ook nog Advies en Zo? Wat doe jullie?
Er is geen “jullie”. Advies en zo ben ik. Het is de bedrijfsnaam waaronder ik als zelfstandige werk. En zoals je zal begrijpen hou ik me vooral bezig met PHP. Al ben ik, zoals ze dat zo mooi noemen ,een “full-stack developer”. Simpelweg betekent dit dat ik ook met diverse andere talen en omgevingen overweg kan.

Mijn dagelijkse werkzaamheden variëren. Soms is dat software schrijven en verbeteren, maar ik geef ook trainingen en adviseer bedrijven over het inrichten en verbeteren van de kwaliteitsprocessen rondom softwareontwikkeling en help ze die vorm te geven.

Daarnaast draag ik met regelmaat bij aan allerlei open source projecten, zoals PHPCompatibility, PHPModernizer, PHPCheatsheets, maar ook, zoals je vast al vermoedde, WordPress. Net zoals het spreken op conferenties is dat vrijwilligerswerk, maar wel gelieerd aan mijn bedrijfsactiviteiten.

Waarom ik dat doe terwijl er niet voor word betaald? Tja, dat gaat ten dele terug naar de begintijd van open source software toen het normaal was dat wanneer je de software gebruikte, je er ook iets voor terugdeed. “Give back”. Dat kon zijn door het beantwoorden van vragen op een forum, het schrijven van documentatie of erover te spreken op een conferentie. Maar ook het terug geven aan het project van verbeteringen die je aan de software gemaakt had, zodat deze daarna voor iedereen beschikbaar waren. Dat stond destijds ook zo in de open source software licenties.

Met de groei van het internet zie je dat er nog maar een relatief kleine club mensen ook echt aan “give back” doet, terwijl vrijwel iedereen in de wereld ondertussen open source software gebruikt. Dat is natuurlijk een onhoudbare situatie. En ook een enorm risicovolle situatie, want de afhankelijkheid van internet is enorm groot geworden. Ik voorzie dan ook behoorlijke problemen in de toekomst rondom dit hele model van open source software waar iedereen maar denkt gratis recht op te hebben. Maar goed, da’s voor een andere keer.

Laat ik het er voor nu bij houden dat ik in ieder geval trouw blijf aan het basisprincipe van open source en probeer het goede voorbeeld te geven en ik hoop dan dat meer mensen dat zullen volgen.

Tot slot: Wat betekent de WordPress community voor jou?
In mijn visie is er niet één WordPress community maar tientallen, zo niet honderden. Soms rondom een bepaald onderwerp, soms rondom de rol die mensen hebben, eindgebruiker, installateur, ontwikkelaar, soms rondom een bepaalde regio. En net zoals overal waar mensen samenkomen rondom een onderwerp, heb je veel goede, gepassioneerde mensen, maar ook altijd een paar egos die proberen dingen erdoor te drammen.

Tja, wat kan ik zeggen… het is net een familie. Maar goed, gelukkig wel een familie die gelijk een bord op tafel zet als je er als nieuweling bij komt, dus ik zou zeggen: voel je uitgenodigd om vooral kennis te komen maken.